Fikcyjne samozatrudnienie Holandia (schijnzelfstandigheid): co grozi ZZP w 2026 i 2027
19 listopada 2026 09:00Krótka odpowiedź: Fikcyjne samozatrudnienie Holandia, po holendersku schijnzelfstandigheid, to praca jak na etacie, rozliczana fakturami jako ZZP. Belastingdienst ocenia praktykę, nie nazwę umowy ani formę firmy. Od 2026 możliwe są vergrijpboetes, a verzuimboetes w 2026 nie ma; według oficjalnego planu łagodny start wygasa od 1 stycznia 2027. Od 31 grudnia 2026 przy niskiej stawce możesz powołać się na domniemanie etatu.
Opublikowano: 19 listopada 2026 · Zaktualizowano: 19 listopada 2026 · Autor: Zespół DoradcyNL, Schiedam
Na skróty:
- Co to jest fikcyjne samozatrudnienie w Holandii?
- Czy umowa, BV albo pośrednik chroni przed zarzutem?
- Jak Belastingdienst kontroluje to w 2026 roku i co wiadomo oficjalnie o 2027?
- Co grozi Tobie jako ZZP?
- Co grozi zleceniodawcy?
- Co zmienia się 31 grudnia 2026? Domniemanie etatu przy niskiej stawce
- Checklista: 12 pytań, czy naprawdę jesteś ZZP
- Co zrobić, jeśli kilka odpowiedzi budzi wątpliwości?
- Czego jeszcze nie ma w prawie: Wet VBAR i Zelfstandigenwet
- Jak możemy pomóc (i czego nie robimy)?
- FAQ: fikcyjne samozatrudnienie Holandia
- Źródła
Fikcyjne samozatrudnienie w Holandii, po holendersku schijnzelfstandigheid, to sytuacja, w której pracujesz jako ZZP, ale w praktyce tak jak pracownik. Znasz to z budowy, z magazynu albo z gabinetu: faktura co miesiąc, ten sam klient, grafik układany przez kogoś innego. Zastanawiasz się wtedy, czy wszystko jest w porządku.
Nie dostaniesz od nas wyroku, bo ocenia się konkretną współpracę, a nie nazwę umowy. Dostaniesz za to listę rzeczy, na które patrzy Belastingdienst, fakty o kontrolach w 2026 i o oficjalnym planie na 2027 rok oraz dwanaście pytań, które możesz zadać sobie raz w roku.
Stan na 19 listopada 2026. W ustawie próg to €36, a KVK podaje od 17 listopada 2026 kwotę €39; rozporządzenie ministra z kwotą na start nie było jeszcze w Staatscourant. Plany na 2028 rok też mogą się zmienić. Sprawdź datę aktualizacji na górze strony.
Co to jest fikcyjne samozatrudnienie w Holandii?
To sytuacja, w której ktoś jest zatrudniony jak ZZP, a w rzeczywistości pracuje w loondienst, czyli w stosunku pracy. Tak definiuje to Rijksoverheid i widać to po sposobie wykonywania pracy, a nie po nazwie umowy.
Loondienst ma trzy cechy: klient może Ci wydawać polecenia (gezag), masz obowiązek wykonywać pracę osobiście i dostajesz za nią wynagrodzenie. To jednak dopiero początek. Belastingdienst bierze pod uwagę wszystkie okoliczności razem i podaje listę elementów oceny:
- rodzaj i czas trwania pracy
- sposób ustalania zadań i godzin pracy
- w jakim stopniu Ty i Twoja praca jesteście częścią organizacji klienta
- czy masz obowiązek pracować osobiście
- jak doszło do umowy
- jak ustalono i wypłacono wynagrodzenie, i jakie ono jest
- ile ryzyka handlowego ponosisz
- czy zachowujesz się jak przedsiębiorca, na przykład szukasz klientów, masz kilku klientów, nie wiążesz się na lata z jednym
Do pytań o gezag urząd dodaje kilka prostych: czy klient może zdecydować, jak, kiedy, gdzie i z kim pracujesz, ile godzin lub dni w tygodniu, czy może ingerować w sposób współpracy i czy daje Ci te same polecenia co pracownikom wykonującym tę samą pracę. Jedna odpowiedź „tak” jest już mocną wskazówką, że chodzi o gezag. Są też przypadki, w których prawo samo uznaje Cię za pracownika.
Oficjalna keuzehulp, czyli narzędzie wyboru między loondienst a ZZP, jest na stronie hetjuistecontract.nl.
Czy umowa, BV albo pośrednik chroni przed zarzutem?
Nie, żadne z nich samo nie chroni. Rijksoverheid podkreśla, że liczy się to, jak pracujesz w praktyce, a nie nazwa firmy ani umowy, i odpowiada na kilka pytań, które słyszymy najczęściej:
| Pytanie | Odpowiedź Rijksoverheid |
|---|---|
| Czy umowa o świadczenie usług wystarczy? | Nie, ocenia się praktykę, a nie nazwę umowy. |
| Czy BV, maatschap lub spółdzielnia pomaga? | Nie, forma prawna sama nie zapobiega schijnzelfstandigheid. Jeśli pracujesz pod kierownictwem klienta, to praca na etacie (loondienst). |
| Czy pośrednik lub platforma zdejmuje ryzyko? | Nie, obowiązują te same zasady. Klient może odpowiadać za niezapłacone loonheffingen i BTW pośrednika. |
| Czy wysoka stawka wystarcza? | Nie, wysokość stawki to tylko jedno z kryteriów. |
| Czy kilku klientów rozstrzyga sprawę? | Nie zawsze. To jeden z czynników w jednym z dziewięciu elementów oceny. |
Powód, dla którego klient bierze ZZP, też nie gra roli. Zastępstwo za chorego pracownika albo szczyt sezonu nie zmieniają oceny. Jeśli ktoś ma modelovereenkomst, czyli wzór umowy zatwierdzony przez Belastingdienst, KVK pisze, że nowych już się nie wydaje, a istniejące obowiązują do końca 2029 roku.
Jak Belastingdienst kontroluje to w 2026 roku i co wiadomo oficjalnie o 2027?
Od 1 stycznia 2025 Belastingdienst znów stosuje normalne zasady, a od 1 stycznia 2026 może nakładać kary za umyślne działanie. Poniżej to, co urząd podaje na stronie o handhaving, oraz to, co oficjalny plan na 2026 rok i list do Tweede Kamer mówią o 2027:
| Okres | Co robi Belastingdienst |
|---|---|
| do 31.12.2024 | moratorium na egzekwowanie (handhavingsmoratorium): zwykle tylko pouczenia (aanwijzingen), korekta tylko przy złej woli (kwaadwillendheid) |
| od 1.01.2025 | normalne zasady, bez pouczeń (aanwijzingen); obowiązek korekty (correctieverplichtingen) i decyzje o dopłacie loonheffingen (naheffingsaanslagen) możliwe od razu; naheffing zwykle nie wcześniej niż od 1.01.2025, chyba że przy kwaadwillendheid albo zignorowanej aanwijzing, wtedy do 5 lat wstecz |
| 2025 | bez kar za zaniechania (verzuimboetes) i za umyślne działanie (vergrijpboetes) |
| 2026 | możliwe vergrijpboetes, bez verzuimboetes |
| od 1.01.2027 | według Handhavingsplan arbeidsrelaties 2026 i listu do Tweede Kamer z 19 grudnia 2025 (Kamerstuk 31311 nr. 302) wygasają pozostałe elementy łagodnego startu: urząd może wtedy nakładać także verzuimboetes, a kontrola nie musi już zaczynać się od wizyty w firmie (bedrijfsbezoek) |
Strona Belastingdienst jest skierowana do klienta (opdrachtgever), bo to on odprowadza loonheffingen i jemu urząd najpierw wystawia naheffingsaanslag. Dla Ciebie to znaczy tyle: Twój klient ma interes w tym, żeby współpraca wyglądała tak, jak jest opisana. Urząd radzi też sprawdzać to regularnie, bo sposób pracy zmienia się z czasem. Publiczna strona o handhaving potwierdza na razie wprost tylko brak verzuimboetes w 2026 roku. Informacja o 2027 pochodzi z oficjalnego planu na 2026 rok i z listu do Kamer, a nie z osobnego planu na 2027. Plan mówi, że schijnzelfstandigheid występuje we wszystkich branżach. Nie podajemy kwot kar ani oficjalnych branż priorytetowych, bo nie ma na to takiej podstawy.
Co grozi Tobie jako ZZP?
Za to zlecenie nie jesteś przedsiębiorcą. Nie odliczysz kosztów, a zlecenie nie liczy się do zelfstandigenaftrek ani do zwolnienia z zysku dla MKB (mkb-winstvrijstelling). Za to zlecenie traktuje się Cię jak pracownika, więc klient musi odprowadzić loonheffingen i może poprosić Cię o zwrot loonbelasting. Dla BTW to zlecenie też nie jest działalnością gospodarczą. Belastingdienst opisuje to na stronie o konsekwencjach dla opdrachtnemer:
| Obszar | Co się dzieje |
|---|---|
| Podatek dochodowy | nie jesteś przedsiębiorcą dla tego zlecenia; koszty nie są odliczalne; zlecenie nie liczy się do zelfstandigenaftrek, investeringsaftrek i MKB-winstvrijstelling |
| BTW | dla tego zlecenia nie jesteś przedsiębiorcą BTW; nie wystawiasz faktur z BTW, a zapłacone BTW nie podlega odliczeniu; czasem trzeba się wyrejestrować |
| Loonheffingen | klient musi je odprowadzić z mocą wsteczną i może poprosić Cię o zwrot loonbelasting i premie volksverzekeringen; jeśli masz już ostateczną decyzję za ten rok, tej części nie zwraca; o zwrot składki Zvw możesz poprosić Belastingdienst |
| Ubezpieczenia | jako pracownik jesteś objęty ubezpieczeniami pracowniczymi (WW, ZW, WIA) |
Tak samo mówi KVK: przy schijnzelfstandigheid tracisz korzyści dla przedsiębiorców i możesz dostać korektę z mocą wsteczną, a klient musi odprowadzić loonheffingen. Jedno zastrzeżenie: w wyjątkowych przypadkach zlecenie w loondienst ściśle związane z Twoją własną firmą i jej podporządkowane nadal liczy się jako działalność. To rzadkie, więc sprawdź to osobno.
Przykład poglądowy, 2026
Przykład poglądowy dla jednego roku podatkowego, stawki 2026, bez uwzględnienia heffingskortingen, składek i Zvw. ZZP z zyskiem €45.000, bez startersaftrek. Zelfstandigenaftrek 2026 to €1.200, MKB-winstvrijstelling 12,7%, a stawki w box 1 to 35,75% do €38.883 i 37,56% do €78.426.
| Uznany za przedsiębiorcę | Zlecenie w loondienst | |
|---|---|---|
| Zysk lub dochód | €45.000 | €45.000 |
| Zelfstandigenaftrek | −€1.200 | brak |
| MKB-winstvrijstelling (12,7% z €43.800) | −€5.563 | brak |
| Dochód do opodatkowania | €38.237 | €45.000 |
| Podatek w box 1 przed odliczeniami | €13.670 | €16.198 |
Różnica to około €2.528 więcej podatku dochodowego rocznie. Do tego dochodzą składki i możliwe dopłaty po stronie klienta, więc to tylko jeden element rachunku.
Co grozi zleceniodawcy?
Pierwszym adresatem korekt loonheffingen jest klient (opdrachtgever). Belastingdienst opisuje to na stronie o konsekwencjach dla zleceniodawcy: klient może musieć zarejestrować się jako pracodawca, otrzymać naheffingsaanslag i zapłacić belastingrente, a w zależności od roku i winy także karę.
Gdy praca idzie przez pośrednika, klient może odpowiadać za niezapłacone podatki pośrednika (inlenersaansprakelijkheid). To potwierdza Rijksoverheid w FAQ o schijnzelfstandigheid.
Szczegóły znajdziesz na stronie Belastingdienst o skutkach dla zleceniodawcy.
Co zmienia się 31 grudnia 2026? Domniemanie etatu przy niskiej stawce
Od 31 grudnia 2026 wchodzi w życie przepis (art. 7:610aa BW), według którego osoba pracująca dla innej za wynagrodzenie do ustalonej kwoty za godzinę jest uznawana za pracownika, dopóki nie wykaże się czegoś innego. W ustawie z 18 czerwca 2026 (Stb. 2026, 158) jest €36 za godzinę, a KVK podaje obecnie €39 (aktualizacja strony z 17 listopada 2026). Kwotę na pierwsze zastosowanie przepisu ma ustalić rozporządzenie ministra, a na 19 listopada 2026 nie znaleźliśmy jeszcze takiego rozporządzenia w Staatscourant, więc traktuj €39 jako kwotę podaną przez KVK, a nie ostateczną liczbę.
Co to znaczy w praktyce? KVK podkreśla, że niska stawka nie jest zabroniona i nie robi z Ciebie pracownika automatycznie. Jeśli Ci to odpowiada, nic się nie zmienia. Jeśli chcesz być pracownikiem, łatwiej to wykazać, a gdy klient odmówi, decyduje sąd. Wtedy to klient musi udowodnić, że chodzi o prawdziwe, samodzielne zlecenie. Ondernemersplein dodaje, że bez takiego dowodu przysługują prawa takie jak zasiłek chorobowy i ochrona przed zwolnieniem.
Przepis nie działa, jeśli klientem jest osoba prywatna, która nie prowadzi działalności. Nie rozstrzygamy, czy przepis obejmuje też zlecenia za cenę ryczałtową, bo nie znaleźliśmy na to oficjalnego źródła. Ustawa przeszła przez Tweede Kamer 21 kwietnia 2026 i Eerste Kamer 16 czerwca 2026, a termin wejścia w życie ustala dekret z 13 lipca 2026.
Checklista: 12 pytań, czy naprawdę jesteś ZZP
Lista powstała na podstawie oficjalnych kryteriów Belastingdienst i KVK i nie zastępuje oceny konkretnej umowy. W kolumnie „sygnał” jest kierunek: jeśli Twoja odpowiedź jest taka, jak w tabeli, to wskazuje na loondienst. Numery przy KVK odnoszą się do ich listy dziesięciu kenmerken.
| # | Pytanie | Sygnał loondienst, gdy… | Źródło |
|---|---|---|---|
| 1 | Czy klient ustala, jak, kiedy i gdzie pracujesz? | tak | Belastingdienst (gezag); KVK nr 1 |
| 2 | Czy klient ustala, ile godzin lub dni w tygodniu pracujesz? | tak | Belastingdienst; KVK nr 1 |
| 3 | Czy pracujesz w zespole klienta, w jego grafiku, na jego wyposażeniu? | tak | KVK nr 1 i 3 |
| 4 | Czy robisz to samo co pracownicy klienta, pod tymi samymi poleceniami? | tak | Belastingdienst; KVK nr 3 |
| 5 | Czy możesz się dać zastąpić inną osobą, którą wybierasz Ty? | nie | KVK nr 5 |
| 6 | Czy dostajesz wynagrodzenie za chorobę, urlop lub święta? | tak | KVK nr 6 |
| 7 | Czy wystawiasz faktury za wykonaną pracę, a nie dostajesz pensji? | nie | KVK nr 6 |
| 8 | Czy ponosisz ryzyko (własne narzędzia, odpowiedzialność, ubezpieczenie)? | nie | KVK nr 8 |
| 9 | Czy negocjujesz stawkę samodzielnie i czy jest wyraźnie wyższa niż płaca pracownika? | nie | KVK nr 7 |
| 10 | Czy masz innych klientów albo aktywnie ich szukasz (strona, KVK, oferty)? | nie | KVK nr 9; Belastingdienst |
| 11 | Czy odpowiadasz za wynik (zadanie, projekt), a nie za czas obecności? | nie | KVK nr 10 |
| 12 | Czy praca dla jednego klienta trwa długo, bez końca, jak etat? | tak | KVK nr 2; Belastingdienst |
Jak to czytać? Nie ma punktacji, bo liczy się całość. Jedno „tak” przy pytaniu z tej listy nie przesądza, a dwanaście zgodnych odpowiedzi też nie daje gwarancji. KVK zaznacza wprost, że to nie jest lista do odhaczania. Dziesiąta cecha (kenmerk), wiedza specjalistyczna, nie ma własnego wiersza, bo to bardziej kwestia dopasowania niż odpowiedź tak lub nie.
Co zrobić, jeśli kilka odpowiedzi budzi wątpliwości?
Najpierw opisz, jak współpraca naprawdę wygląda. Kto ustala godziny, czyje są narzędzia, kto może Cię zastąpić, kto odpowiada za błąd. Potem porozmawiaj z klientem, bo Belastingdienst mówi wprost, że oboje oceniacie to razem.
- Zbierz umowę, faktury i korespondencję o zleceniu, dowody na własne narzędzia i ubezpieczenia oraz ślady tego, że szukasz klientów.
- Przejdź oficjalną keuzehulp na hetjuistecontract.nl i zapisz wynik razem z datą.
- Jeśli to loondienst, zmień sposób pracy tak, żeby naprawdę był samodzielny, albo przejdź na umowę o pracę.
- Sprawdzaj to ponownie raz w roku, bo sposób współpracy zmienia się z czasem.
Zakładanie BV niczego tu nie załatwia, jak pokazuje tabela wyżej. Więcej o zmianach, które czekają ZZP w przyszłym roku, znajdziesz w tekście zmiany podatkowe w Holandii w 2027.
Czego jeszcze nie ma w prawie: Wet VBAR i Zelfstandigenwet
Część przepisów w tym temacie jeszcze nie obowiązuje. 6 marca 2026 rząd wycofał część wyjaśniającą projektu Wet VBAR, żeby zrobić miejsce dla Zelfstandigenwet. Pozostała część, czyli domniemanie przy niskiej stawce godzinowej, stała się już prawem i wchodzi w życie 31 grudnia 2026.
Sama Zelfstandigenwet to na razie propozycja, a nie obowiązujące prawo. Według Rijksoverheid i KVK projekt był w konsultacji internetowej od 1 do 29 października 2026 i według założeń ma wejść w życie w styczniu 2028. Tweede Kamer i Eerste Kamer muszą jeszcze nad nim głosować, więc tej daty nie traktuj jako przesądzonej. KVK zaznacza, że ten projekt nie wprowadza minimalnej stawki godzinowej.
Projekt przewiduje dwa testy: zelfstandigentoets (ryzyko przedsiębiorcy, kilku klientów, rozwiązania na wypadek niezdolności do pracy i na emeryturę) oraz werkrelatietoets (swoboda decydowania o tym, jak i kiedy się pracuje). Szczegóły mogą się jeszcze zmienić.
Jak możemy pomóc (i czego nie robimy)?
Najczęściej słyszymy pytanie, czy jeden stały klient to problem. Odpowiedź brzmi: jeden klient nie przesądza, ale jest jednym z sygnałów. Zajmujemy się księgowością ZZP i obsługą firm w Schiedamie.
Możemy pomóc od strony księgowości i podatków: przejrzeć faktury i ustawienie zleceń w administracji, prowadzić księgi i składać deklaracje. Nie oceniamy prawnie, czy współpraca to etat, i nie reprezentujemy Cię w sporze z urzędem ani w sądzie. Jeśli chcesz omówić administrację, umów wizytę w naszym biurze w Schiedamie albo zadzwoń: +31 (0) 10 89 90 130.
FAQ: fikcyjne samozatrudnienie Holandia
Samo to jeszcze nic nie przesądza. Według Rijksoverheid liczba klientów to tylko jeden z elementów oceny i nie rozstrzyga sprawy. Liczy się całość: kto ustala czas i sposób pracy, czy jesteś częścią zespołu klienta i kto ponosi ryzyko.
Nie. Rijksoverheid pisze, że sama wysoka stawka nie wystarcza, bo wysokość wynagrodzenia jest jednym z kryteriów, które ocenia się łącznie z pozostałymi.
Można, jeśli pracujesz na własny rachunek i ryzyko. Gdy pośrednik albo klient ustala, jak i kiedy pracujesz, jest to praca w loondienst. Zasady są te same, a klient może odpowiadać za niezapłacone podatki pośrednika (inlenersaansprakelijkheid, czyli odpowiedzialność klienta za podatki pośrednika).
Według Belastingdienst od 1 stycznia 2025 obowiązują zwykłe zasady, w 2025 roku kar nie nakładano, a od 1 stycznia 2026 możliwe są vergrijpboetes. W 2026 roku verzuimboetes nie są nakładane. Według Handhavingsplan 2026 i listu do Kamer z 19 grudnia 2025 pozostałe elementy łagodnego startu wygasają od 1 stycznia 2027, więc od tej daty urząd może nakładać także verzuimboetes.
Nie. KVK pisze, że niska stawka nie jest zabroniona i nie robi z Ciebie automatycznie pracownika. Daje tylko łatwiejszą drogę, jeśli chcesz powołać się na domniemanie etatu. Ostateczną kwotę na start ma podać rozporządzenie ministra, więc sprawdź ją, zanim podejmiesz decyzję.
Możemy pomóc od strony księgowości i podatków: faktury, ustawienie zleceń w administracji, księgi i deklaracje. Nie oceniamy prawnie, czy współpraca to etat, i nie reprezentujemy Cię w sporze z urzędem ani w sądzie.
Źródła
Stan na 19 listopada 2026. Źródła: Belastingdienst, Rijksoverheid, KVK, Ondernemersplein, Staatsblad, Handhavingsplan arbeidsrelaties 2026 i list do Tweede Kamer z 19 grudnia 2025 (Kamerstuk 31311 nr. 302). Próg stawki godzinowej (ustawa €36, KVK €39) i plany na 2028 mogą się zmienić.
- Belastingdienst: Wanneer is er sprake van loondienst?
- Belastingdienst: Arbeidsrelaties en handhaving
- Belastingdienst: Werken in loondienst, gevolgen voor de opdrachtnemer
- Belastingdienst: Werken in loondienst, gevolgen voor de opdrachtgever
- Rijksoverheid: Veelgestelde vragen over schijnzelfstandigheid
- Rijksoverheid: Voorkomen van schijnzelfstandigheid (hulpmiddelen)
- KVK: Wet DBA, voorkom schijnzelfstandigheid
- KVK: Zelfstandig of niet? 10 kenmerken van een zzp-opdracht
- KVK: Ben je wel zelfstandig met een uurtarief lager dan 39 euro?
- Ondernemersplein: Laag uurtarief van zzp’er kan leiden tot arbeidsovereenkomst
- Staatsblad 2026, 158: wet rechtsvermoeden van arbeidsovereenkomst
- Staatsblad 2026, 207: besluit inwerkingtreding
- Eerste Kamer: wetsvoorstel 36.783
- Belastingdienst: Zelfstandigenaftrek 2026
- Belastingdienst: Belastingberekening 2026 (box 1)
- Rijksoverheid: hetjuistecontract.nl, keuzehulp loondienst of zzp
- Belastingdienst: Handhavingsplan arbeidsrelaties 2026
- Belastingdienst: Handhavingsplan arbeidsrelaties 2026 (PDF)
- Kamerstuk 31311 nr. 302: brief van 19 december 2025
- Rijksoverheid: Zelfstandigenwet biedt meer duidelijkheid (1 oktober 2026)
- KVK: De nieuwe Zelfstandigenwet uitgelegd
- Rijksoverheid: kabinet kiest voor meer rust en duidelijkheid (6 maart 2026)
To nie jest indywidualna porada prawna ani podatkowa.
Przeczytaj też
- Zmiany podatkowe w Holandii 2027: pracownicy i ZZP
- Jak założyć firmę w Holandii krok po kroku
- Najczęstsze błędy w rozliczeniach podatkowych w Holandii
Kategoria:Podatki w Holandii
Autor:Zespół DoradcyNL, Schiedam
Polski
English
български
українська
Nederlands
Komentarze są wyłączone.